به گزارش بهداشتنیوز، استفاده از تلفن همراه در ساعات پایانی شب به یکی از عادتهای رایج زندگی مدرن تبدیل شده است؛ عادتی که ممکن است بدون آنکه فرد متوجه شود، زمان خواب او را به تأخیر بیندازد و بر کیفیت استراحت شبانه تأثیر بگذارد.
نتایج مطالعهای که در سال ۲۰۲۵ در مجله علمی JAMA Network Open منتشر شد، نشان داد استفاده روزانه از صفحهنمایش در یک ساعت پیش از خواب، با کیفیت نامطلوبتر خواب و کاهش مدت خواب در بزرگسالان ارتباط دارد. این پژوهش اطلاعات بیش از ۱۲۲ هزار نفر را بررسی کرده است؛ با این حال، به دلیل ماهیت مشاهدهای مطالعه، نمیتوان این ارتباط را بهتنهایی اثباتکننده رابطه علت و معلولی دانست.
چرا استفاده از موبایل در شب اهمیت دارد؟نور محیط در تنظیم ساعت زیستی بدن نقش دارد. قرار گرفتن در معرض نور در ساعات پایانی شب، بهویژه در کنار فعالیتهای ذهنی تحریککننده مانند دنبال کردن اخبار پراسترس، بازیهای دیجیتال یا استفاده مداوم از شبکههای اجتماعی، ممکن است به تأخیر در زمان خوابیدن منجر شود.
در این میان، محتوای مورد استفاده نیز اهمیت دارد. گاهی فرد با هدف بررسی کوتاه پیامها تلفن همراه خود را برمیدارد، اما درگیر مرور طولانی مطالب میشود و زمان خوابش را از دست میدهد.
چگونه اثر استفاده شبانه از موبایل را کاهش دهیم؟متخصصان سلامت خواب توصیه میکنند افراد برای خوابیدن، برنامه زمانی منظمی داشته باشند و محیط اتاق خواب را تا حد امکان تاریک، آرام و مناسب استراحت نگه دارند.
برای کاهش تأثیر احتمالی صفحهنمایش بر خواب، میتوان اقدامات زیر را در برنامه روزانه قرار داد:
حدود یک ساعت پیش از خواب، استفاده از تلفن همراه و سایر صفحهنمایشها را محدود کنید. اعلانهای غیرضروری تلفن همراه را در ساعات شب خاموش کنید. در ساعات پایانی شب، مطالعه مطالب آرامشبخش یا گوش دادن به موسیقی ملایم را جایگزین مرور طولانی شبکههای اجتماعی کنید. ساعت خواب و بیداری خود را تا حد امکان ثابت نگه دارید. از تلفن همراه در تختخواب برای فعالیتهای طولانی و غیرضروری استفاده نکنید. آیا فیلتر نور آبی بهتنهایی کافی است؟استفاده از حالت شب یا فیلتر نور آبی ممکن است میزان مواجهه با برخی طول موجهای نور را کاهش دهد، اما شواهد درباره تأثیر این ابزارها بر بهبود واقعی خواب یکدست نیست. بنابراین، نباید فعال کردن این قابلیتها را جایگزینی قطعی برای اصلاح عادتهای خواب دانست.
در مجموع، مدیریت زمان استفاده از تلفن همراه، کاهش فعالیتهای تحریککننده پیش از خواب و ایجاد برنامهای منظم برای استراحت میتواند به بهداشت خواب کمک کند. افرادی که با وجود رعایت این نکات همچنان دچار بیخوابی مداوم یا خوابآلودگی شدید روزانه هستند، بهتر است برای بررسی علت به پزشک مراجعه کنند.